Thông tin tuyển sinh

VỊ TRÍ VIỆC LÀM NGÀNH TIN HỌC VÀ KỸ THUẬT MÁY TÍNH

PGS.TS. Nguyễn Thanh Tùng
Giám đốc Phòng nghiên cứu về Hệ thống thông tin và Kỹ thuật máy tính, Khoa Quốc tế, ĐHQGHN


Tác động của Industry 4.0 đến kinh tế - xã hội

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 (CMCN 4.0) có những tác động to lớn về kinh tế, xãhội và môi trường ở tất cả các cấp độ: toàn cầu, khu vực và trong từng quốc gia. Các tác động này mang tính tích cực trong dài hạn song cũng tạo ra nhiều thách thức trong ngắn hạn và trung hạn. Về mặt kinh tế, cuộc CMCN4.0 sẽ tác động mạnh mẽ đến sản xuất, thúc đẩy nền kinh tế thế giới chuyển sang kinh tế tri thức - thông minh. Các thành tựu mới của khoa học - công nghệ được ứng dụng để tối ưu hóa quá trình sản xuất, phân phối, trao đổi, tiêu dùng và quản lý, quản trị...
Cuộc CMCN4.0 cũng sẽ tác động tích cực đến tiêu dùng và giá cả, giúp mở rộng thị trường và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.Công nghiệp4.0 không chỉ tác động lên hệ thống vật lý, số hoá và quy trình công nghiệp địa phương, mà còn lên trên toàn bộ chuỗi giá trị, bao gồm cả các nhà sản xuất công nghiệp, nhà cung cấp và người lao động. Một trong những mối bận tâm ban đầu của việc áp dụng mô hình CMCN4.0 là sự thiếu hụt nhân công có thể làm việc trong môi trường CMCN4.0 - nơi mà công nhân vận hành máy phải là những nhà quản lý nhà máy thông minh (smart factory). Khi đó, nhân lực đòi hỏi phải có kiến thức và kỹ năng đa ngành bao gồm cả IT, cơ khí, điện tử, chế biến.
Bên cạnh đó, với tốc độ thay đổi công nghệ và sản phẩm theo hàm số mũ, doanh nghiệp cần phải liên tục đổi mới sáng tạo để giữ vững lợi thế cạnh tranh trong nền kinh tế tri thức toàn cầu. Đổi mới sáng tạo sẽ trở thành một trong những kỹ năng hàng đầu mà doanh nghiệp cần từ nhân công khi sự xuất hiện liên tục của sản phẩm mới, công nghệ mới làm cho vòng đời sản phẩm ngắn lại.
Ở tầm mức quốc gia, khi nguồn nhân công giá rẻ và tài nguyên không còn là thế mạnh cạnh bền vững, khi đổi mới công nghệ luôn tạo ra những sản phẩm mới, các quốc gia muốn cạnh tranh cần có một đội ngũ những người khởi nghiệp – enterpreuners, những con người có khả năng nhìn thấy cơ hội trong khó khăn; khả năng chấp nhận rủi ro; dũng khí thực hiện những điều mới mẻ; năng lực biến ý tưởng thành hiện thực; khả năng tự học hỏi và phát triển không ngừng; năng lực sáng tạo.
Nhu cầu nguồn nhân lực cho ngành Tin học và Kỹ thuật máy tính

Nguồn lực lao động liên quan đến CNTT và máy tính tại Việt Nam hiện nay đang rất khan hiếm. Số lượng hợp đồng và nhiều công tyCNTT mới mở là những nguyên nhân khiến thị trường nhân lực CNTT vốn đã thiếu về số lượng, yếu về chất lượng lại càng khan hiếm trong những năm gần đây. Ông Chu Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm Aprotrain Aptech, cho biết: vài năm trở lại đây, số lượng các hợp đồng CNTT đổ về Việt Nam đang nhiều hơn, một phần do những biến động trên thị trường thế giới. Các nhà đầu tư đang “chán” dần các thị trường truyền thống là Trung Quốc, Ấn Độ vì chi phí nhân công, nạn ăn cắp bản quyền phần mềm tăng. Bởi vậy mà các nhà đầu tư đang có xu hướng dịch chuyển sang các quốc gia khác như Việt Nam, Philippines, Myanmar... Thêm vào đó, "ngày càng có nhiều công tyCNTT mới được mở tại Việt Nam (phần lớn là các công tycủa Nhật với quy mô vừa và nhỏ) khiến việc cạnh tranh trong tuyển dụng càng khốc liệt”, ông Yasukura Hiroaki, Tổng giám đốc Công tyIconic sở hữu trang web chuyên tuyển dụng nhân lực CNTT cho thị trường Nhật Bản, bổ sung. Một số công tynước ngoài trong lĩnh vực này như Intel, IBM, Renesas, Orange Telecom, Toshiba, Panasonic, NEC đã bắt đầu tuyển dụng nhân lực Việt Nam để phục vụ cho các nền tảng công nghệ cao. Do đó,những nhân lực này cần được đào tạo theo ngành Tin học, Kĩ thuật máy tính để được trang bị tốt những kiến thức cả về phần mềm lẫn phần cứng. “Vấn đề đáp ứng nhân lực trong ngành liên quan đến CNTT đang ngày càng cấp thiết. Liệu Việt Nam có thể thu hút nhiều công ty nước ngoài trong ngành CNTT hay không phụ thuộc cao vào sự đáp ứng các nhân tài ngành CNTT trong tương lai”, ông Yasukura Hiroaki nhận định. Nguồn nhân lực liên quan đến công nghệ thông tin (CNTT) Việt Nam đang đối mặt với sự thiếu hụt nghiêm trọng. Bên cạnh đó là nguy cơ giảm nguồn cung và chất lượng đầu vào lao động. Nhận định đó từng được Bộ Thông tin và Truyền thông (TT-TT) đưa ra trong buổi hội thảo đào tạo và phát triển nguồn nhân lực CNTT giai đoạn 2013 - 2015 tại TPHCM.


Ngành Tin học và Kĩ thuật máy tính là một ngành đào tạo có tính liên ngành giữa Điện tử viễn thông (ĐTVT) và Công nghệ thông tin. Cử nhân ngành Tin học và Kĩ thuật máy tính được đào tạo về kĩ thuật điện, điện tử, truyền thông, thiết kế phần mềm, thiết kế phần cứng, và tích hợp phần cứngvới phần mềm. Cử nhân ngành Tin học và Kĩ thuật máy tính có thể làm việc trong nhiều lĩnh vực liên quan đến máy tính, từ thiết kế các hệ thống vi tính đơn lẻ, máy tính cá nhân và các máy tính lớn, cho đến thiết kế vi mạch tích hợp, thiết kế, xây dựng và lập trình các hệ thống nhúng, tích hợp các hệ máy tính trong nhiều ứng dụng điện và điện tử khác nhau. Vì vậy, ngành Tin học và Kĩ thuật máy tính là một ngành đào tạo đáp ứng được các yêu cầu cấp thiết của nền kinh tế, xã hội, quốc phòng ở Việt Nam, gắn liền với các chương trình lớn của nước ta trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá cũng như trong quá trình hội nhập với khu vực và thế giới.
Những năm gần đây, Việt Nam đang từng bước hội nhập với thế giới về lĩnh vực CNTT- TT, Điện tử - Viễn thông,do đó,các bất cập xảy ra,nhu cầu về Kĩ thuật máy tính tăng mạnhvà ngày càng cấp thiết. Các bất cập này chủ yếu do chương trình đào tạo về CNTT- TT, Điện tử - Viễn thông tại Việt Nam phần lớn còn nặng về lý thuyết và tính chuyên biệt hóa chưa cao, trong khi các công ty nước ngoài rất cần tuyển dụng những vị trí làm việc cụ thể. Điều này tạo nên tính cấp thiết của việc đào tạo chuyên sâu hơn về mỗi ngành nghề, sao cho kỹ sư ra trường phải đảm nhận được ngay công việc tại vị trí được tuyển dụng, đáp ứng nhu cầu xã hội. Nhu cầu về số lượng nêu trên đòi hỏi tính cấp thiết các kỹ sư CNTT-TT nói chung cần được đào tạo chuyên môn hóa theo một trong các ngành nghề kể trên. Hầu hết (nếu không muốn nói là tất cả) các công ty lớn hoạt động trong lĩnh vực CNTT-TT đều đang thiếu nguồn nhân lực (cho những vị trí cụ thể) trong kế hoạch phát triển của họ, đặc biệt là nguồn nhân lực nắm vững kiến thức cả phần mềm lẫn phần cứng. Ví dụ: FPT, VietSoftware, VNNET, VASC, Usol… Đa số các sinh viên tốt nghiệp đại học và cao học do nhà trường đào tạo trong lĩnh vực Kỹ thuật máy tính đều tìm được việc làm tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, các công ty có hoạt động liên quan đến CNTT-TT, Điện tử - Viễn thông, các Đài phát thanh truyền hình, và các viện nghiên cứu có lĩnh vực nghiên cứu phù hợp với chuyên ngành đào tạo.
Ngoài việc cung cấp nguồn nhân lực trong lĩnh vực Kĩ thuật máy tính cho nhu cầu trong nước, một số sinh viên giỏi của trường đã có đủ khả năng làm việc, nghiên cứu tại các công ty, trường đại học ở các nước có nền công nghiệp điện-điện tử, công nghệ thông tin phát triển. Tuy nhiên, do sự khác nhau trong chương trình đào tạo hiện nay, các sinh viên
thường phải học thêm một số môn học cần thiết trước khi nhập học vào các khoá cao học, tiến sỹ ở nước ngoài.
Vị trí việc làm ngành Tin học và Kĩ thuật máy tính

Mục tiêu tổng quan của chương trình đào tạo Kỹ sư ngành Tin học và kỹ thuật máy tính là đào tạo cho sinh viên kiến thức về kỹ thuật, công nghệ, thiết kế, phát triển, vận hành và quản lý các dự án về phần cứng và phần mềm có liên quan đến máy tính. Trên cơ sở đó, sinh viên có thể nghiên cứu, ứng dụng kiến thức chuyên ngành, liên ngành và thực tế xã hội để giải quyết các vấn đề về khoa học cơ bản, toán học, khoa học điện, điện tử và tin học vào thực tiễn của ngành Tin học và Kỹ thuật máy tính. Chương trình nhằm mục đích đào tạo ra các kỹ sư ngành Tin học và Kỹ thuật máy tính với nền tảng mạnh về các khoa học và công nghệ liên quan, có khả năng đóng góp cho xã hội bằng sự sáng tạo và các kỹ năng cần thiết; làm cho sinh viên hiểu về các tương tác giữa ngành Kỹ thuật máy tính với xã hội, kinh doanh, công nghệ, và môi trường, đóng góp cho sự phát triển của quốc gia và kinh tế toàn cầu.
Sinh viên tốt nghiệp chương trình đào tạo này sẽ được trang bị:
- Các kiến thức cơ bản về kỹ thuật điện, điện tử tương tự, điện tử số;
- Các kiến thức cơ bản về Toán rời rạc để xây dựng các thuật toán, tối ưu các giải pháp trong công nghệ;
- Các kiến thức của hệ thống máy tính, các bộ phận, cấu trúc của máy tính;
- Các kiến thức về mạng máy tính, các phương thức trao đổi dữ liệu trong mạng máy tính;
- Các kiến thức về thiết kế vi mạch tích hợp tương tự và vi mạch tích hợp số;
- Các kiến thức về một hệ thống vi điều khiển, hệ thống nhúng, hệ thống nhúng thời gian thực;
- Các kiến thức về đo lường một đại lượng vật lý, điện tử sử dụng máy tính;
- Các kiến thức về cơ chế truyền tín hiệu số trong môi trường có dây và không dây;
- Các kiến thức theo định hướng chuyên sâu của một trong các định hướng như Kỹ thuật điều khiển, Hệ thống nhúng, Thiết kế Vi điện tử và máy tính, Điện tử y sinh, và Tương tác người – máy.

Ngành Tin học và Kĩ thuật máy tính sẽ cung cấp cho xã hội những nhân sự cao cấp làm việc trong các ngành Tin học, điện tử viễn thông. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế hiện nay, cơ hội nghề nghiệp đối với sinh viên tốt nghiệp ngành Tin học và Kĩ thuật máy tính ngày càng mở rộng. Họ có thể đảm nhiệm thành công các vị trí công tác như:

- Làm việc tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, các công ty có hoạt động liên quan đến CNTT-TT, Điện tử - Viễn thông;
- Các viện nghiên cứu có lĩnh vực nghiên cứu phù hợp với chuyên ngành đào tạo;
- Chuyên gia tư vấn về công nghệ và tích hợp hệ thống phần cứng và phần mềm;
- Tham gia vào hoạt động giảng dạy, nghiên cứu tại các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu về lĩnh vực Điện tử và Tin học;
- Hoạch định, triển khai và quản lí các hoạt động và hệ thống kinh doanh độc lập của riêng mình.

Ngoài việc cung cấp nguồn nhân lực trong lĩnh vực Kĩ thuật máy tính cho nhu cầu trong nước, một số sinh viên giỏi sau khi tốt nghiệp còn có thể thực hiện các đề tài nghiên cứu tại các trường đại học ở Việt Nam và các nước có nền công nghiệp điện - điện tử, công nghệ thông tin phát triển.
(Bài viết đã được giản lược).

Thông tin cập nhật:

Additionally, paste this code immediately after the opening tag: